Elk jaar is Amsterdam half maart het toneel van De Stille Omgang. Duizenden gelovigen komen dan naar het centrum om het Mirakel van Amsterdam te herdenken. Maar waar komen die mensen nou eigenlijk voor?
Een zieke man ontvangt op 15 maart 1345 in een woning aan de Kalverstraat het sacrament der zieken. Hij geeft over en het braaksel wordt in het vuur gegooid. De hostie brandt alleen niet. Sterker nog, hij blijft boven het vuur zweven. De verzorgster van de zieke pakt de hostie uit het vuur en plaatst deze in een kist. De pastoor van de huidige Oude Kerk komt en neemt de hostie mee naar zijn kerk.
De volgende dag blijkt de hostie echter weer in de kist te liggen in het huis aan de Kalverstraat. De pastoor brengt de hostie weer naar de kerk. Maar de geschiedenis herhaalt zich. De hostie verschijnt weer in de Kalverstraat.
Een wonder
Bisschop Jan van Arkel verklaart in 1346 dat er sprake is van een wonder. Op de plaats van het wonder bouwt Amsterdam een kerk, de Heilige Stede. Voor de vele pelgrims die uit Amstelveen en Sloten naar de kapel en processies kwamen werd een heilige weg aangelegd. Bovendien ontstaat de gewoonte om rond 15 maart een sacramentsprocessie door de straten van Amsterdam te houden.
De Alteratie
Tijdens de Alteratie in 1578, waarbij Amsterdam opeens een protestantse stad werd, kwam aan deze 'roomse' rituelen een eind. De katholieken mochten hun geloof niet meer openbaar belijden.
Bij de alteratie werd ook de kapel geconfisqueerd. De kerk werd paardenstal, toen opslagplaats en uiteindelijk voor de protestantse eredienst gebruikt. Daarbij verdween de naam Heilige Stede en heette de kerk voortaan Nieuwezijds Kapel.
Het Begijnhof
Enkele voorwerpen uit de Heilige Stede werden van de 'beeldenstorm' gered. Vier kussens, twee processievaandels en een missaal vonden bij de Begijnen een veilig onderkomen. Zo nam het Begijnhof de functie van de Heilige Stede over.
Bijgeloof
De Nieuwezijds Kapel raakte eind 19e eeuw in verval. De kerk mocht niet door de katholieken worden teruggekocht. Onder luid protest werd in 1908 de kapel gesloopt. De (protestantse) kerkenraad beschouwde het vereren van de hostie als bijgeloof. En bijgeloof is alleen uit te roeien door het afbreken van de vereringsplaats.
De Stille Omgang
Pas in 1881 namen twee vrienden het initiatief de route weer te lopen. En met
succes. Steeds meer katholieken, ook van buiten Amsterdam, nemen nu deel aan de jaarlijkse Stille Omgang.
Het Mirakelfeest
Het begin van het Mirakelfeest is elk jaar op de woensdag na 12 maart. Van woensdag tot en met zaterdag zijn er dagelijks missen in de kapel op het Begijnhof. Maar de grote manifestatie is nog steeds de Stille Omgang. Deze sluit het feest af in de nacht van zaterdag op zondag.
De laatste restjes
Enkele elementen van de kapel zijn bewaard gebleven. Een oude toegangspoort uit de 16e eeuw kreeg een plaats in de Enge Kapelsteeg. De dakruiter staat nu op de kerk de Papegaai in de Kalverstraat. En fragmenten van de kapel kwamen op Frankendaal terecht. Op het Rokin is daarna de Mirakelkolom samengesteld. Door de aanleg van de Noord-Zuidlijn is de kolom enkele jaren niet te bezichtigen.