Beter openbaar vervoer rond Amsterdam

In de spits sneller op het werk
20 juni 2012
-
David Valentijn Pruijt

In het kort

Meer reizigers veel sneller op hun werk en 's avonds sneller thuis. In de spits hoogfrequente, snellere treinen die minder vertraagd zijn en met minder omwegen rijden. Een robuuster OV-systeem dat minder storingsgevoelig is, ook bij vallende blaadjes en sneeuw. Dat zijn de beoogde effecten van Beter Benutten, een studie van de gemeente Amsterdam, de Stadsregio Amsterdam en met deelname van Schiphol naar de inzet van de trein rond de hoofdstad. Wethouder Eric Wiebes (Verkeer) wil de afstemming tussen de trein en het lokale openbaar vervoer (metro, bus en tram) ingrijpend verbeteren. Hij gaat over de aanbevelingen van Beter Benutten in overleg met het ministerie I&M, NS, Prorail en de goederenvervoersector.


Meer reizigers veel sneller op hun werk en 's avonds sneller thuis. In de spits hoogfrequente, snellere treinen die minder vertraagd zijn en met minder omwegen rijden. Een robuuster OV-systeem dat minder storingsgevoelig is, ook bij vallende blaadjes en sneeuw. Dat zijn de beoogde effecten van een studie van de gemeente Amsterdam, de Stadsregio Amsterdam en met deelname van Schiphol naar de inzet van de trein rond de hoofdstad. Wethouder Eric Wiebes (Verkeer) wil de afstemming tussen de trein en het lokale openbaar vervoer (metro, bus en tram) ingrijpend verbeteren. Hij gaat over de aanbevelingen van het rapport in overleg met het ministerie I&M, NS, Prorail en de goederenvervoersector.

Dagelijks reizen er ruim een half miljoen mensen van en naar de Stadsregio Amsterdam. Tot 2040 neemt het aantal huishoudens in de regio toe met circa 270.000. Die explosief groeiende reizigersstroom voor reizen van middellange afstand (vanuit alle richtingen naar werk en studie in Amsterdam) moet worden opgevangen door het spoor. Voor de fiets zijn de afstanden te lang, voor substantieel meer auto's is in Amsterdam geen plek.

Om in en rondom Amsterdam in de spits hoogfrequent te kunnen rijden, moet er een nieuwe dienstregeling komen, met een kortere lijnvoering, met shuttle-achtige treinen die Amsterdam goed bereikbaar maken voor grote aantallen forensen uit alle windrichtingen. Ook moet het goederenvervoer buiten de spits plaatsvinden om op de bestaande infrastructuur voldoende capaciteit te creëren.

Openbaar vervoer richt zich onvoldoende op forens

70% van alle treinreizigers in en rond Amsterdam reist in de spits en wil snel van huis naar werk of onderwijs. Maar juist dan is het treinaanbod minder punctueel en niet hoogfrequent. De spits kent ongeveer de helft meer vertraagde treinen dan het dal, vooral aan de westkant van Amsterdam. En waar de metro in de spits elke 3 tot 8 minuten rijdt, moet de treinreiziger het op belangrijke assen momenteel met meestal vier maal per uur doen.

Voor de dalreiziger zijn ook andere elementen van belang, zoals directe verbindingen over lange afstanden om rustig te kunnen werken, of om winkels, culturele instellingen of (klein)kinderen te bezoeken. Toch wordt er in spits en dal vrijwel dezelfde dienstregeling gereden.

Met de trein dichter naar nieuwe werkbestemmingen

Trams, bussen, metro en treinen houden elkaar gevangen bij één station: het Centraal Station, het oude economische hart van Amsterdam. Uit de analyse blijkt dat de meeste forensen tegenwoordig werken en studeren in de buurt van de stations Zuid, Amstel, Bijlmer ArenA en Sloterdijk. Met name reizigers in de spits maken daardoor onnodig veel kilometers omdat ze via Amsterdam CS moeten reizen. Met een betere spreiding over de stations wordt CS bovendien minder zwaar belast.

Net als de bus/tram/metro: meer openbaar vervoer voor de reiziger

In december 2011 presenteerde Wiebes zijn visie ‘Een nieuwe kijk op het Amsterdamse OV' over het lokale openbaar vervoer (tram, bus en metro). Hiermee pleit hij voor een ander lijnennet voor met name tram en bus. Het huidige lokale openbaar vervoer is traag en gericht op korte lokale ritjes, terwijl de moderne reiziger juist snel van A naar B wil vanuit woonlocaties naar de stad. Bussen slingeren door wijken, trams hebben veel haltes, een lange halteringstijd en in de stad zijn er veel knelpunten met wachtende trams en bussen. Ook het lokale openbaar vervoer moet in de spits vanaf de vijf belangrijkste stations Zuid, Amstel, CS, Bijlmer ArenA en Sloterdijk sneller reizigers vervoeren. Met de nieuwe analyse laat Wiebes zien dat, naast het lokale openbaar vervoer, ook het spoor slimmer kan worden ingezet in het belang van de reiziger.

Wiebes: ‘Mijn doel is beter openbaar vervoer voor het beschikbare budget, zowel wat betreft bus, tram en metro, als de trein. We hebben inmiddels zoveel geïnvesteerd in de infrastructuur rond Amsterdam dat het niet meer dan logisch is die beter te gaan benutten. Het belang van de reiziger staat daarbij voorop.'

Pb-084

-----