PlanAmsterdam 7-2012: Ondergrond van Amsterdam

Complex en waardevol

Afbeelding: cover PlanAmsterdam Ondergrond van AmsterdamDe ondergrondse wereld van Amsterdam is sterk in ontwikkeling. Gek genoeg wordt er weinig gepubliceerd of gedebatteerd over ondergrondse zaken. Ze krijgen wel heel veel (media-)aandacht als het verkeerd gaat. Voorbeelden daarvan zijn aardbevingen door gaswinning, verzakkingen van gebouwen bij metroaanleg, wateroverlast bij zware regenval, omgevallen bomen bij kapotte wortels, stroomstoringen, gesprongen hoofdwaterleidingen.

Eigenaren van vastgoed zoeken steeds vaker ondergrondse manieren om ruimte te creëren. Foto: DRO
Door sterke waterstromen in het verleden is een oergeul ontstaan zonder ondiepe zandlagen. Op deze locaties, die globaal bekend zijn, zijn extra lange heipalen nodig en liggen de bouwkosten hoger. Kaart: DRO
De Amsterdamse bodem bestaat uit vele lagen. Tot een diepte van twaalf meter zit van boven naar beneden: ophoogzand, veen, zeeklei, basisveen en de eerste zandlaag. Foto: Geologische Dienst Nederland - TNO
Een boom heeft minstens 25m3 doorwortelbare ruimte nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen. De paardenkastanjes links op de foto hebben deze ruimte niet. Ze zijn net zo oud als de vijftigjarige kastanjes aan de rechterkant. Foto: Hans Kaljee
De auto parkeren we tegenwoordig vaak onder het maaiveld. Foto: Marc Dorleijn
Sluizen, stuwen en gemalen verbinden waterkeringen, boezem- en polderwateren met elkaar en reguleren zo het oppervlaktewater. Foto’s: Edwin van Eis
Het Van Beuningenplein in Stadsdeel West heeft een ondergrondse parkeergarage gekregen. Het plein en de omgeving hebben hierdoor extra verblijfruimte gekregen, zijn groen gebleven en autoluw geworden. Foto: Ewout Huibers
Onder de IJburglaan lopen leidingen voor huishoudwater, stadsverwarming, gas, telecom, elektra, riolering en water en de ondergrond biedt ruimte voor boomwortels en verlichtingssystemen. Tekening: Robert Heit
We creëren steeds meer voorzieningen in de ondergrond wat invloed heeft op de ruimte voor onder meer kabels en leidingen. Foto: Kees Hoogveen
Om een van de grootste stations van de Noord/Zuidlijn aan te leggen, station Rokin, is tot 26,5 meter diep gegraven. Foto: Edwin van Eis
De Watergraafsmeer ligt vier meter onder NAP. De Ringdijk eromheen beschermt het gebied tegen het omringende water. Foto: Frans Dubbeldam
Dagelijks gaan vele reizigers bij het Centraal Station de ondergrond in om de metro te nemen. Foto: Edwin van Eis
-----