Integriteit volgens Bureau Integriteit

Uitgangspunten Amsterdams integriteitbeleid

Integer handelen betekent: doen waarvoor je bent aangesteld en kunnen verantwoorden wat je doet. Ook is het nodig de werkomgeving zo in te richten dat je hiertoe in staat wordt gesteld. Het Amsterdamse integriteitbeleid heeft twee uitgangspunten. In de eerste plaats wordt integriteit gezien in termen van moreel juist handelen. In de tweede plaats wordt het bevorderen van een integere organisatie gezien als een vorm van organisatieontwikkeling.

Integriteit volgens Bureau Integriteit

Integriteit staat voor professionele verantwoordelijkheid. Dat betekent dat iedere ambtenaar of bestuurder het tot zijn taak rekent om het moreel juiste te doen. Hij neemt daarvoor zelf de verantwoordelijkheid en legt daarover verantwoording af.

Doel integriteitbeleid

Het doel van het integriteitbeleid is om te komen tot een integere organisatie. Een integere organisatie is een organisatie die recht doet aan de mensen en organisaties met wie en waarvoor zij werkt. Het is een organisatie waar integriteitschendingen enerzijds worden gemeld en anderzijds weinig voorkomen. Het is een organisatie die toenemend vertrouwen geniet, zowel van binnenuit als van buitenaf.

Hoe veranker je integriteit in een organisatie?

Leren en handhaven

Uw organisatie groeit op twee manieren naar een integere organisatie, door te leren en door te handhaven. Leren door het vergroten van de aanwezige kennis over hoe om te gaan met basiswaarden en morele dilemma's. Handhaven door de integriteitrisico's en de risicoverhogende factoren te inventariseren en de noodzakelijke toezicht- en beheersingsmaatregelen af te spreken.

Elementen voor een integere organisatie

Om de integriteit in een organisatie te onderhouden is het nodig om zowel het leren als het handhaven te verankeren in de bestaande structuren en werkwijzen. In het onderstaande schema staan de zeven structuurelementen weergegeven die voor de inrichting van een integere organisatie belangrijk zijn. De structuurelementen richten zich op verschillende aspecten van de integriteit en vormen een noodzakelijk samenhangend geheel.

Leerproces

Moreel leeroverleg en het overdraagbaar maken van morele kennis helpen zowel de eigen oordeelskracht van medewerkers te versterken als die te ontlasten. Een gesprek met collega's helpt bij het vormen van een eigen oordeel en het vastleggen van de opgedane kennis geeft houvast voor nieuwe situaties.

Regels

Regels zijn een scharnier tussen het leerproces en de handhavingspraktijk. Goede regels zijn het resultaat van het leerproces en vormen de basis voor de handhavingspraktijk.

Handhavingspraktijk

De handhavingspraktijk heeft een preventief en een repressief karakter. De handhavingspraktijk is er in de eerste plaats om de wilskracht van goedwillende medewerkers te ondersteunen. In de tweede plaats gaat het erom kwaadwillende collega's zo min mogelijk de kans te geven iets te doen wat tot een integriteitschending kan leiden.

Ondersteuning bij Leerproces

Bureau Integriteit stimuleert medewerkers en leidinggevenden om zich bij hun handelen als vanzelfsprekend de vraag stellen: is wat ik doe (moreel) juist? Moreel juist is bijvoorbeeld wanneer een ambtenaar ingrijpt als een collega wordt gepest, een fout toegeeft tegenover een burger, een politicus waarschuwt voor onbehoorlijk bestuur, of het oneigenlijk aanpassen van een juist advies aan de orde stelt.

Onze trainers/adviseurs ondersteunen het morele leerproces. Zij ontwikkelen in opdracht van en samen met de stadsdelen en gemeentelijke diensten/bedrijven integriteitprogramma's. U kunt hierbij denken aan trainingen Morele Oordeelsvorming, de opleiding Managen van Integriteit, het programma Politieke Integriteit of het helpen instellen van een leeroverleg.
Lees verder>>

Ondersteuning bij Handhavingspraktijk

Onze risicoanalisten adviseren bedrijven, diensten en stadsdelen bij het in kaart brengen van integriteitrisico's die samenhangen met een specifiek onderwerp of werkproces.
Lees verder>>

Meer weten over (een vermoeden van) een integriteitschending?

Een onderdeel van Bureau Integriteit is het Meldpunt Integriteitschendingen (Meldpunt). Het Meldpunt is opgericht om inzicht te krijgen in welke en hoeveel integriteitschendingen voorkomen bij de diensten en stadsdelen van de gemeente Amsterdam. De dienstdirecteur of stadsdeelsecretaris is verplicht om binnen vijf dagen nadat een (vermoedelijke) integriteitschending bekend is geworden melding te doen bij het Meldpunt. Volgens de Gedragslijn vermoeden van integriteitschendingen is een ambtenaar verplicht om een serieus vermoeden van een integriteitschending te melden bij zijn of haar leidinggevende. Ook burgers en bedrijven kunnen vermoedens van integriteitschendingen bij het Meldpunt melden.
Lees verder>>

Naar aanleiding van een melding kan tot een integriteitsonderzoek naar een integriteitschending worden overgegaan. Met intern onderzoek wordt bedoeld: onderzoek door Bureau Integriteit.
Lees verder>>

Onze juridisch adviseurs geven juridisch advies over rechtspositionele aspecten bij integriteitschendingen binnen de gemeente. Ook adviseren zij over juridische aspecten die samenhangen met integriteitkwesties of integriteitbeleid.
Lees verder>>

Integriteitindex

Bureau Integriteit heeft een model ontwikkeld om te toetsen in hoeverre een organisatie een integere organisatie is. Dit model, de zogenaamde integriteitindex, bestaat uit een groeimodel van vijf stappen plus een methode om te bepalen in welke fase de organisatie zich bevindt. De index helpt het management bij het systematisch in kaart brengen welke stappen op het gebied van integriteit al zijn gezet en welke nog gezet moeten worden.

Meer lezen over het integriteitbeleid van de gemeente Amsterdam?

In 2006 is het Handboek Integriteit, ervaringen uit de praktijk en achtergronden verschenen. In het boek wordt het thema integriteit vanuit verschillende invalshoeken benaderd.
Bij documenten vindt u nog meer relevante informatie.