Gemeente wordt verantwoordelijk
In de AWBZ is begeleiding een verzekerd recht op basis waarvan een individuele voorziening wordt verstrekt. Met de decentralisatie van begeleiding naar gemeenten verandert dat. Er gaan geen verzekerde rechten over; de gemeente kan de begeleiding opnieuw vormgeven. Hierdoor kunnen gemeenten de begeleiding dichter bij de burger organiseren.
Gemeenten mogen zelf bepalen op basis van welke indicaties en hoe men toegang krijgt tot het begeleidingsaanbod binnen de Wmo. Ook kunnen zij verbindingen leggen met andere Wmo voorzieningen, zoals de maatschappelijke opvang en hulp bij het huishouden, en met andere gemeentelijke domeinen zoals re-integratie, de bijstand en/of het woonbeleid. Hoe gemeenten dit in gaan vullen is nu nog niet bekend.
Compensatieplicht
De belangrijkste wijziging ten opzichte van de huidige situatie, is dat men straks geen recht meer heeft op begeleiding vanuit de AWBZ. Binnen de Wmo staat de compensatieplicht namelijk centraal. Dit betekent dat de gemeente de vrijheid heeft om zelf keuzes te maken over de manier waarop zij individuele burgers ondersteunt bij het deelnemen aan de samenleving. De gemeente is verplicht om burgers met een beperking te compenseren op de volgende vier domeinen:
- het kunnen voeren van een huishouden;
- zich kunnen verplaatsen in en om het huis;
- zich lokaal kunnen verplaatsen per vervoermiddel;
- het kunnen ontmoeten van medemensen en op basis hiervan sociale verbanden aangaan.
In de wet (Wmo) staat dus niet hoe de ondersteuning er uit moet zien. Wat telt is het resultaat.
Minder geld: veranderingen zijn noodzakelijk
Het bedrag dat vanuit het Rijk zal overkomen met deze decentralisatie, en op welke manier gemeenten gecompenseerd gaan worden voor invoerings- en uitvoeringskosten is op dit moment nog niet bekend.
Omdat er minder geld beschikbaar is kan de begeleiding in elk geval niet één op één overgenomen worden uit de AWBZ. De gemeente moet samen met haar partners op een creatieve en serieuze manier nadenken over de vraag hoe de voorzieningen in Amsterdam het beste vorm gegeven kunnen worden zodat Amsterdammers die een beroep doen op begeleiding zodanig gecompenseerd worden dat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en leven.