IJburg, waterkeringen

De toekomstige Amsterdamse woonwijk IJburg ligt direct aan het Markermeer. De eilanden van IJburg moeten daarom tegen hoog water en golfaanval worden beschermd met waterkeringen (dijken). In het stedenbouwkundig ontwerp is ervoor gekozen om ieder eiland van een eigen waterkering te voorzien. Ingenieursbureau Amsterdam verzorgde hiervoor de totale engineering.

Veiligheid

IJburg is te gast in een groot watergebied, het Markermeer. Het water omringt IJburg en trekt zich niets aan van de aanwezigheid van de woonwijk, die toch het formaat heeft van een kleine stad. De kracht van het water is groot en we zullen daar op een verstandige manier mee om moeten gaan. Amsterdam wil een veilige woonomgeving voor haar bewoners. Daarom beschermen waterkeringen de eilanden tegen de hoge waterstanden en golven van het Markermeer. Die waterkeringen zorgen ervoor dat de kans op overstromen slechts eens in de 4000 jaar is. De waterkeringen van IJburg zijn bovendien op dezelfde manier ontworpen als de dijken die ons land beschermen tegen de gevaren van de Noordzee en het IJsselmeer. De IJburgers kunnen dus rustig slapen.

Landschap

De waterkeringen van IJburg zijn allereerst bedoeld om het land erachter te beschermen. Tegelijkertijd zijn het grote landschappelijke elementen, die onderdeel uitmaken van de stedelijke leefomgeving. In het ontwerp van de waterkeringen zijn veiligheid, functionaliteit en recreatief gebruik op een fantastische manier gebundeld. Daarbij is optimaal gebruik gemaakt van de natuurlijke karakterverschillen tussen de ‘ruwe’ noordzijde van de eilanden en de ‘luwe’ zuidzijde. Dit heeft geleid tot een breed scala aan waterkeringen.Traditionele, met grove stenen beklede dijken worden afgewisseld door hoge kademuren en zacht glooiende grasoevers met wuivende rietkragen. De waterkeringen zijn een volkomen logisch onderdeel van het landschap, maar geven je tegelijkertijd het besef dat wonen aan dit water iets bijzonders is.

Natuur

Een waterkering bevindt zich per definitie op de grens van land en water, een zone die bij uitstek geschikt is voor allerlei planten- en diersoorten. Het IJmeer is bovendien een gebied met zeldzame natuur. Het zou een gemiste kans zijn om bij het ontwerp van de waterkeringen geen rekening te houden met de enorme ecologische mogelijkheden die de waterkeringen aan het IJmeer bieden! Zo zijn bij IJburg de stenen waterkeringen onder water vooral een leefgebied voor de driehoeksmossel, die op zijn beurt een belangrijke voedselbron is voor zeldzame soorten watervogels. De groene dijken met hun glooiende grashellingen, brede rietkragen en ondiepe vooroevers zijn een foerageer- en paaigebied voor reptielen, amfibieën en vissen. De waterkeringen van IJburg geven de natuur van het IJmeer de mogelijkheid om rond de eilanden een nieuw evenwicht te vinden.

Toekomst

Klimaatverandering en zeespiegelstijging: we kunnen er niet meer omheen. Ook IJburg ondervindt de gevolgen van deze effecten via een stijging van het waterpeil van het Markermeer. Rijkswaterstaat houdt er rekening mee dat dit peil over 100 jaar een meter hoger is dan nu. Maar over 100 jaar willen we nog wel veilig op IJburg kunnen wonen. Daarom houdt Amsterdam in het ontwerp van de waterkeringen nu al rekening met die stijging. Niet door de waterkeringen nu een meter te hoog aan te leggen, maar door ervoor te zorgen dat deze later altijd opgehoogd kunnen worden, zonder dat er grote ingrepen in het landschap nodig zijn. Door nu al ruimte te reserveren voor een toekomstige dijkversterking zal IJburg ook over 100 jaar voor de IJburgers een veilige en prettige woonomgeving zijn.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

Edwin Meisner
t: 020 251 1333
e: emeisner@iba.amsterdam.nl