Proefproject 'wortelstraten' brengt innovatieve oplossingen binnen handbereik

In oktober 2003 heeft IBA op een locatie in IJburg het zogenaamde proefproject Wortelstraten opgestart. Doel van dit project was inzicht te krijgen in nieuwe methoden en technieken om bomen ook in de steeds complexere stedelijke omgeving voldoende wortelruimte te geven. Vaak is er alleen nog ruimte voor wortels onder parkeervakken en rijwegen. De neerwaartse druk is er echter meestal te groot voor boomwortels.

IBA heeft drie bedrijven uitgenodigd om mee te doen aan het proefproject. Zij hebben voor dit proefproject civieltechnische constructies ontwikkeld die de neerwaartse druk op de ondergrond kunnen opvangen (belangrijk op plaatsen waar boomwortels moeten worden beschermd). In IBA Accent van december 2003 is uitleg gegeven over de proef. Het proefproject heeft een jaar geduurd, de resultaten zijn inmiddels bekend.

Resultaten van het proefproject

Het proefproject heeft bij de deelnemers en betrokkenen een positief gevoel achtergelaten, vanwege de goede testresultaten maar ook vanwege het creatieve proces dat het proefproject op gang heeft gebracht. Tijdens de voorbereidingen en uitvoering zijn verschillende mogelijkheden naar voren gekomen om slimmer te produceren met als resultaat lagere productiekosten en ontwerpwijzigingen die het slim combineren met andere infrastructurele functies mogelijk maken. De deelnemende partijen gaan de geteste systemen verder ontwikkelen.

Kosten

Verder bleek dat de kosten voor wortelstraten flink gedaald zijn ten opzichte van een aantal jaar geleden. Dit maakt de systemen interessanter en eerder haalbaar. Om een financieel overzicht te krijgen van de toegevoegde waarde van wortelstraten heeft IBA een rekenmethode gehanteerd om de waarde van bomen te bepalen, waarbij onder andere werd gelet op boomsoort, leeftijd, conditie en situering.

In een traditionele situatie zal een boom met beperkte wortelruimte afsterven of de boom zal na een aantal jaren groei proberen ondergronds uit te breken, wat leidt tot opdrukkende verharding of afstervende wortels. De ontwikkeling van de boom zal dan min of meer stagneren. De boom met wortelstraat zal ongehinderd doorgroeien. Dit leidt tot een kwaliteitsverbetering voor het gebied (evenwichtiger boomgroei, voorkoming opdrukkende verharding) en tot een waardevermeerdering van de boom, die in specifieke gevallen gelijk kan zijn aan de kosten van de wortelstraat.

Toepasbaarheid geteste systemen

Wat betreft de toepassing van de geteste systemen blijkt dat één van de systemen vooral goed toepasbaar is in bestaande wortelzones, dus in bestaand gebied. De andere systemen zijn vooral interessant bij nieuw te planten bomen. Daarbij is één systeem vooral goed toepasbaar in rechte stroken, terwijl het andere systeem vooral interessant is in gebieden waar bomen weliswaar bij elkaar, maar meer verspreid over de ruimte staan.

Duurzame oplossing voor specifieke locaties

De wortelstraat is geen wondermiddel voor alle boomproblemen. Wel is het een zeer duurzame oplossing om bomen te laten groeien op locaties waar de minimale doorwortelbare ruimte geborgd moet worden. Wortelstraten zijn vooral interessant wanneer er alleen ruimte beschikbaar is onder parkeervakken en of rijwegen. Elke plantplaats is uniek en dient, zodra het ontwerp en de soortkeuze bekend zijn, door een groentechnicus bekeken te worden. Aandachtspunten daarbij zijn onder andere de beschikbare ruimte zowel boven- als ondergronds, de drooglegging en het gebruik van het omliggende maaiveld. Ingenieursbureau Amsterdam helpt u graag om de mogelijkheden inzichtelijk te maken.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

Herman Steinvoorte
t: 020 251 1356
e: hsteinvoorte@iba.amsterdam.nl