Forse onderschrijdingen trend bij aanbesteden
Sinds 2001 zijn de aanbestedingsresultaten in de grond-, weg- en watersector (GWW) fors gedaald ten opzichte van de ramingen van de opdrachtgever. Aanvankelijk werd dit verschijnsel, dat ook wel onderschrijding wordt genoemd, met enthousiasme begroet: het project past ruimschoots binnen het budget! De laatste twee jaar worden echter onderschrijdingen van 30% tot 40% geconstateerd. Geen wonder dat sommige opdrachtgevers zich beginnen af te vragen of we bij IBA nog wel kunnen ramen...
Toegenomen invloed korte-termijnfactoren
Niet alleen bij IBA constateren we het verschijnsel van 'onderschrijding'. Ook grote opdrachtgevers als Rijkswaterstaat, Holland Railconsult en de ingenieursbureaus van de andere grote steden worden met onderschrijdingen van 30 tot 40% geconfronteerd. Alle grote marktpartijen maken net als IBA, bedrijfseconomische ramingen. Deze zijn gebaseerd op structurele prijsontwikkelingen op de langere termijn en ze zijn te indexeren met behulp van indicatoren van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Naast structurele prijsontwikkelingen hebben ook conjuncturele en incidentele ontwikkelingen invloed op de prijsvorming. Het ziet ernaar uit dat deze op dit moment een extreem grote invloed uitoefenen.
Macro-economische effecten en incidenten
Sinds 2001 is er sprake van diverse macro-economische effecten en incidenten die hun weerslag hebben op de prijsvorming in de GWW-sector. Daarbij kun je denken aan het uiteenspatten van de internetzeepbel op de beurs, de economische recessie, de historisch lage rente, het einde van de grote projecten als de HSL en de Betuwelijn en - niet te vergeten - de Parlementaire Enquête Bouwnijverheid. Ook de uitbreiding van de EU, de toename van Europese aanbestedingen en de (in ieder geval in de perceptie) toegenomen dreiging van grootschalige terroristische aanslagen spelen een rol.
Reactie van de markt
Aannemers die worden geconfronteerd met toegenomen druk in de markt door een combinatie van bovengenoemd onheil staat een aantal mogelijkheden ter beschikking om zich in de prijzenoorlog te handhaven. Ze kunnen kosten drukken, bijvoorbeeld door hun materieel minder snel af te schrijven, ze kunnen besluiten bij overcapaciteit normale winstmarges in te leveren, ze kunnen kwaliteitsniveaus verlagen of onder de kostprijs gaan werken om marktaandeel te behouden. Ze kunnen ook te laag inschrijven met de bedoeling het verlies in een later stadium met meerwerk weer goed te maken.
(Nog) geen conclusies voor de langere termijn
De vraag is natuurlijk of de recent gesignaleerde prijsontwikkelingen structureel zijn en dus als referentie kunnen dienen voor reële bedrijfseconomische ramingen. Het is zeker niet onmogelijk dat de bouwkosten op langere termijn significant laag zullen blijven. Maar vooralsnog blijft IBA de ramingsmethodieken hanteren die in de branche gebruikelijk zijn. Wat uiteraard niet wil zeggen dat we de korte-termijnmarkttrend negeren. Voor marktramingen voor werken die in de toekomst worden aanbesteed geldt voorlopig: resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.
Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:
Peter Bor
t: 020 251 1201
e: pbor@iba.amsterdam.nl