Een kloppend blauw hart
Gepubliceerd in IBA Accent nummer 4, 2006
Drie dijkzones van het IJmeer uitwerken in voorstellen. Met die opdracht schreef de Eo Wijers Stichting een prijsvraag uit. Een groep IBA- en ex-IBAmedewerkers bedacht een bijzonder plan waarin waterberging, een dam e en woonkastelen de hoofdrol speelden. IBA-projectleider Edwin Meisner, IJsbrand Zwart - ecoloog bij Rijkswaterstaat en ex-IBA - en Frank Lewis - adviseur bij VVK architectuur en stedebouw en ex-IBA - vertellen over hun inzending.
Wie hebben er met jullie aan de inzending gewerkt?
Frank: “Een aantal IBA-medewerkers: Noortje de Geus (manager Land en Water) legde contacten en schreef de meeste teksten. Joost Rosdorff tekende het meest, Teun Timmermans bracht hydrologische adviezen in en schreef teksten, Kim Schagen deed veel layout- en tekenwerk. In de inzending waren dan ook diverse disciplines vertegenwoordigd: ecologie, landschapsarchitectuur, waterbouwkunde, geohydrologie en verkeerskunde.”
Vertel eens iets over jullie samenwerking.
IJsbrand: “We vulden elkaar goed aan en kozen al snel voor het landschappelijk-ecologische perspectief. Mijn achtergrond als ecoloog heeft daar wel een rol in gespeeld. Voor mijn werk ben ik een keer in Estland geweest. Wat ik daar aantrof heb ik als referentie gebruikt voor de Nederlandse situatie. We hebben dan ook bewust gekozen voor het IJmeer als onderdeel van een groter wetlandsysteem, voor een breder perspectief dus.” Edwin: “Wij hebben het beeld geschetst van het Blauwe Hart (het IJmeer). Bij de invulling van het gebied hebben we een verbinding door het IJmeer ontworpen: een weg op een dam. Voordelen hiervan zijn: helder water in het afgescheiden IJmeer, minder verkeersdruk op de A1 en A6, een beter peilbeheer van het IJmeer, minder noodzakelijke dijkverhogingen en sneller openbaar vervoer over het water tussen Amsterdam en Almere.” Frank: “De prijswinnaar had deels hetzelfde idee als wij. Het verschil met onze inzending is, dat de prijswinnaar veel woningbouw in het water had voorzien. Wij vinden juist dat het water met rust gelaten moet worden enzijn uitgegaan van onze eige n visi e. Andere inzendingen hielden naar ons idee meer rekening met politieke gevoeligheden en bestaande plannen.”
Wat waren de bijzondere elementen in jullie inzending?
IJsbrand: “De waterberging in Waterland door daar één waterpeil in te stellen. Hierdoor kan water makkelijker worden geborgen en ontstaat een voor de recreatie zeer aantrekkelijk merenl andschap.” Edwin: “De dam in het IJmeer zou verder uitgewerkt moeten worden. Verkeerstechnisch, ecologisch en waterhuishoudkundig biedt zo’n dam veel mogelijkheden.” Frank: “Voor Muiderberg hadden wij bovendien een Muiderfort ontworpen: woonkastelen in het water.”
In Nederland is veel ruimte nodig voor berging van water; ook bouwen op nieuwe eilanden is ‘in’. Wat vinden jullie daarvan?
Edwin: “Wij kiezen vanuit kostentechnisch oogpunt voor woningbouw op het land. Dat is veel goedkoper dan het bouwen op water. Bouwen en wonen op het water is peperduur - zeker bij grotere waterdiepten - en alleen aantrekkelijk voor duurdere woningen. Voor ons geen Gooi in het IJmeer.”
Hoe nu verder?
Edwin: “We zijn gevraagd om een aantal presentaties te houden in de gemeente Amsterdam, onder andere bij het projectbureau IJburg. Met deze prijsvraaginzending willen we laten zien dat IBA als Amsterdamse dienst op een hoog abstractieniveau goed kan meedenken over regionale ontwikkelingen.”
Meer informatie: Edwin Meisner, t 020 251 1333, e. emeisner@iba.amsterdam.nl
Alle prijsvraaginzendingen zijn tot en met 30 september te zien in een expositie in de Amsterdamse Zuiderkerk.