Amsterdamse burgemeesters vanaf de Tweede Wereldoorlog

1945 –1946: Feike de Boer

Feike de Boer (1892 –1976, Liberale Staatspartij) maakte zich als burgemeester hard voor de wederopbouw van Amsterdam na de tweede wereldoorlog. Bij zijn aftreden ontving Amsterdam van koningin Wilhelmina het recht om de wapenspreuk ‘Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig’ te gebruiken. Bijzonder is dat Feike de Boer tot zijn zesde uitsluitend Fries sprak. Zijn talenkennis breidde hij naast Nederlands uit met Frans, Duits, Engels, de Scandinavische talen, Italiaans en Maleis.

1946 – 1957: Arnold Jan d'Ailly

Arnold Jan d’Ailly (1902 –1967, PvdA) was door zijn charme en toegankelijkheid een uitzonderlijk populaire burgemeester. Toelagen die hij voor nevenfuncties ontving doneerde hij aan goede doelen. Hij kreeg als bijnaam de vliegende burgemeester, vanwege de vele reizen naar het buitenland tijdens zijn ambtsperiode. In 1948, tijdens de communistische staatsgreep in Tsjecho-Slowakije deed zich een geruchtmakende politieke affaire voor. Mede door zware druk van d’Ailly werden twee communistische wethouders (L. Seegers en B. Polak) afgezet. Dit leidde tot een vechtpartij in de raadszaal waarbij een politieagent zelfs zijn pistool trok.

1957 – 1967: Gijsbert van Hall

Burgemeester Gijsbert van Hall (1904 – 1977, PvdA) wordt gekarakteriseerd als een taaie onderhandelaar en vindingrijk improvisator. Onder zijn leiding werden positieve besluiten genomen over de bouw van de IJtunnel en de Bijlmer. Zijn passieve optreden tijdens de roerige jaren zestig heeft geleid tot het gedwongen opgeven van zijn ambt. Het lukte hem niet het hoofd te bieden aan de Provobeweging, rellen bij het huwelijk tussen prinses Beatrix en prins Claus en de bouwvakrellen. Een jaar voor het overlijden van Gijs van Hall verschenen zijn memoires: Ervaringen van een Amsterdammer.

1967 – 1977: Ivo Samkalden

Ook Ivo Samkalden (1912 – 1995, PvdA) opereerde als burgemeester in een roerige tijd. Anders dan van Hall trad burgemeester Samkalden hard op tegen betogers; de bezetters van het Maagdenhuis, de relschoppers bij het Nationale Monument en tegenstanders van de gemeentelijke saneringsplannen. Toch slaagde ook hij er niet in de kloof tussen bestuur en actiewezen te overbruggen. Samkalden heeft drie jaar van zijn leven doorgebracht in vijf verschillende Japanse interneringskampen. Verder kreeg hij veel negatieve publiciteit toen onder zijn ministeriële verantwoordelijkheid oorlogsmisdadiger Willy Lages werd vrijgelaten.

1977 – 1983: Willem Polak

Willem Polak (1924 –1999, PvdA) leidde Amsterdam succesvol door een moeilijke tijd. Het waren jaren waarin de kraakbeweging het meest actief was. Ook werd koningin Beatrix ingehuldigd, wat gepaard ging met rellen op de Dam. Verder waren er scherpe controverses binnen de gemeenteraad over de stadsvernieuwing. Polak frustreerde zich over het feit dat hij zich daardoor soms niet met de echte problemen van de stad bezig kon houden: het creëren van werkgelegenheid en economische ontwikkeling. Desondanks werden onder zijn leiding de eerste stappen naar een gezonde economie gezet. Een andere verdienste van Polak was de bouw van de Stopera.

1983 – 1994: Eduard van Thijn

Eduard van Thijn (1934, PvdA) werd vooral door zijn optreden tijdens de vliegramp in de Bijlmermeer in 1993 een populaire burgemeester. Van Thijn werd tijdens de oorlog door zijn vader bevrijd uit kamp Westerbork. Vervolgens dook hij onder op achttien verschillende adressen en werd in 1945 verraden waardoor hij opnieuw in Westerbork terecht kwam. De bevrijding kwam op tijd. Tijdens zijn burgemeesterschap lukte het van Thijn niet om de organisatie van de Olympische Spelen 1992 binnen te halen. Verder stond burgemeester van Thijn bekend als krachtig pleitbezorger van tolerantie en bestrijder van discriminatie in Amsterdam

1994 – 2001: Schelto Patijn

Schelto Patijn (1936 – 2007, PvdA) kwam vanuit Den Haag naar Amsterdam. Aanvankelijk zou hij Commissaris van de koningin van de stadsregio Amsterdam worden. Doordat de stadsregio in een referendum werd weggestemd werd Schelto Patijn de opvolger van burgemeester van Thijn. Tijdens zijn ambtstermijn pakte Patijn de coffeeshops aan, trad op tegen pornografische afbeeldingen op straat en zorgde ervoor dat er een tippelzone kwam. Patijn werd geroemd om zijn dossierkennis en grote betrokkenheid bij de stad.

2001 – 2009: Job Cohen

Job Cohen (1947, PvdA) kwam ook vanuit Den Haag naar Amsterdam. Eind 2000 werd bekend dat hij Schelto Patijn zou opvolgen als burgemeester. Op 31 december 2000 trad hij terug als staatssecretaris en werd op 15 januari 2001 benoemd als burgemeester. Een van de hoogtepunten in zijn burgemeesterschap was het sluiten van het eerste homohuwelijk op 1 april 2001. Een belangrijke feestelijke gebeurtenis was het burgerlijk huwelijk van kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima, dat Cohen op 2 februari 2002 sloot. Hij was 9 jaar lang verantwoordelijk voor een aantal onderwerpen, zoals de veiligheid in Amsterdam. Maar de oud-burgemeester was meer dan alleen de burgervader, hij was bijvoorbeeld ook Korpsbeheerder van de Politie. Cohen heeft zijn functie als burgemeester neergelegd op 12 maart 2010.

2010-heden: Eberhard van der Laan

Eberhard van der Laan (1955) kwam vanuit Den Haag naar Amsterdam. In 2010 stelde hij zich kandidaat om burgemeester van Amsterdam te worden. Op 23 juni 2010 werd bekend dat de Amsterdamse gemeenteraad hem officieel voordroeg als opvolger van Job Cohen. Op 2 juli 2010 ging het demissionaire kabinet-Balkenende IV akkoord met de benoeming van Van der Laan als burgemeester van Amsterdam. Op 7 juli 2010 begon Van der Laan met zijn werkzaamheden. Zijn eerste grote optreden was tijdens de huldiging van het Nederlands voetbalelftal op 13 juli 2010 in Amsterdam. Alles verliep vlekkeloos en Van der Laan gaf aan dat 'met de neus in de boter vallen' voor hem een nieuwe betekenis had gekregen. Burgemeester Van der Laan is verantwoordelijk voor Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en Handhaving, Algemene zaken, Communicatie, Juridische Zaken en de Bestuursdienst.