Veel gevraagd

Is mijn dak geschikt voor een groen dak?

9 november 2012
-
Marchien Spier

In het kort

Wilt u een daktuin aanleggen? Dat kan als de constructie van uw dak er geschikt voor is.


Foto: groen dak American Book Centre. Fotograaf: Caro Bonink

Bij het aanleggen van een daktuin op een bestaand dak moet u erop letten dat de constructie van uw dak het extra gewicht kan dragen. Platte en schuine daken zijn over het algemeen niet ontworpen voor het extra gewicht wat een daktuin met zich meebrengt. Bij nieuwbouw zal dit minder een probleem zijn omdat in de ontwerpfase rekening kan worden gehouden met het extra gewicht.

Het aanleggen van een daktuin leidt meestal tot een toename van de belasting van het dak. Als u een daktuin wilt aanleggen moet u altijd een constructeur raadplegen om te berekenen of het mogelijk is. Ecologische daken en extensieve vegetatiedaken met een dunne opbouw, en ook daken met een lichte halfverharding, tegelverharding of vlonderconstructie kunnen relatief makkelijk worden toegepast. Daarbij moet wel voorkomen worden dat er een te grote belasting met regenwater ontstaat.

Belasting van daken

De belastingen op een plat dak worden grofweg opgedeeld in 5 typen. Per type belasting gaan we kort in op wat dit voor het aanleggen van een daktuin betekent.

  1. Eigen gewicht (permanente belasting)
    Het aanleggen van een daktuin zal in het algemeen het eigen gewicht van het dak nadelig beïnvloeden. Het extra gewicht door het aanleggen van een daktuin varieert van 30 kg/m2 tot 900 kg/m2, en soms meer. Als er al grind op het dak ligt, mag het gewicht daarvan verminderd worden met het gewicht van de daktuin. Het gewicht van een grindlaag op een plat dak bedraagt circa 60 kg/m2.
  2. Windbelasting (veranderlijke belasting)
    Het aanbrengen van een daktuin zal de windbelasting over het algemeen niet nadelig beïnvloeden, tenzij er hoge bomen en struiken worden toegepast. Hogere bomen kunnen eventueel geschoord worden om ze te beschermen tegen wind. Bij toepassing van lichte materialen moet u rekening houden met de mogelijkheid dat deze kunnen opwaaien.
  3. Sneeuwbelasting (veranderlijke belasting)
    Het aanbrengen van een daktuin zal de sneeuwbelasting niet of nauwelijks beïnvloeden. De belasting door sneeuw blijft gelijk.
  4. Regenwaterbelasting (veranderlijke belasting)
    Bij de belasting door regenwater moet u rekening houden met waterophoping. De belasting door regenwater op een bestaand dak is afhankelijk van de dakopstand, de locatie van noodafvoeren, de breedte van de overlaten, het dakafschot en de stijfheid van het dak. Het aanleggen van een daktuin kan invloed hebben op de belasting door regenwater. Van belang is dat de overlaten in de dakrand niet te hoog aangebracht worden, zodat er zich niet te veel water verzamelt op het dak. Per situatie zal de opeenhoping van de maximale hoeveelheid water bepaald moeten worden.
  5. Belasting door mensen (veranderlijke belasting)
    Voor daken zonder gebruiksfunctie wordt gerekend met een beperkte belasting door personen (circa 100 kg/m2 over 10 m2). Bij bestaande daken die al ontworpen zijn als beloopbaar dak (dus als dakterras) wordt gerekend met een veel grotere belasting door personen (circa 250 kg/m2). Bij het aanleggen van een daktuin moet u dus nagaan of het dak ontworpen is als toegankelijk en beloopbaar dak. Als dit niet het geval is, dan zijn de mogelijkheden om een beloopbare daktuin aan te leggen uiteraard beperkt zonder de dakconstructie te verzwaren.

Typen daken en de bijbehorende mogelijkheden

Over het algemeen is het mogelijk om een plat dak om te vormen tot een daktuin. Op daken die niet ontworpen zijn als toegankelijk dak moet de bestaande dakconstructie meestal worden verzwaard, of moet u een lichter type daktuin kiezen. Toepassing van een daktuin zonder verzwaring van de bestaande dakconstructie zal over het algemeen mogelijk zijn bij prefab betonvloeren en bij daken met grindballast dat vervangen wordt door een lichte daktuin. Bij daken met weinig draagkracht kan ook gekozen worden om de zwaardere elementen (potten, bakken) ter plaatse van de opleggingen van de daken aan te brengen.

Houten balken met beschot

  • Opbouw
    De opbouw van het dak bestaat uit houten balken met hierop een houten beschot. Het beschot is waterdicht afgewerkt met bitumineuze dakbedekking. Ook is isolatie aangebracht. Deze kan aanwezig zijn tussen de balken, tussen het dakbeschot en de dakbedekking, of op de dakbedekking.
  • Draagconstructie van het dak
    Over het algemeen is deze opbouw aanwezig bij woningbouw, vaak voorkomend bij aanbouwen aan oudere panden. De draagconstructie van het dak bestaat uit metselwerkgevels. Aangezien de dakconstructie maar weinig kan overspannen, maximaal circa 6 m, is het mogelijk dat stalen draagbalken toegepast zijn. Gezien de zeer geringe invloed van het gewicht van de dakconstructie op het totale gewicht op de fundering zijn in eerste instantie geen funderingsproblemen te verwachten.
  • Mogelijke verzwaringen
    De balken kunnen verzwaard worden door extra balken tussen de bestaande balken in, of door een balk of stalen plaat tégen de bestaande balken (vastzetten met houtdraad-bouten). Er kan ook voor gekozen worden om een onafhankelijke draagconstructie, in hout of staal, op het dak aan te brengen.
  • Daktuintoepassing
    Afhankelijk van de overspanning, de afmetingen van de balken en de afstand tussen de balken kunnen (de reserves in) de belastingen van de balken worden berekend. Lichte daktuinen, denk aan een ecologisch of sedumdak, zijn over het algemeen toepasbaar op dit daktype zonder extra constructieve maatregelen.

Staalskelet met stalen dakplaten

  • Opbouw
    De opbouw van het dak bestaat uit stalen dakplaten, die opgelegd zijn op een staalskelet (spanten). De dakplaten kunnen voorzien zijn van isolatie met hierop bitumineuze dakbedekking. Er zijn ook andere opbouwen mogelijk, zoals isolatie onder de dakplaten en geen bitumineuze dakbedekking, of wel bitumineuze dakbedekking en isolatie hierbovenop.
  • Draagconstructie van het dak
    De draagconstructie van het dak is vaak een staalskelet en is vaak ontworpen op de situatie ter plaatse. Gezien de grote invloed van het gewicht van de dakconstructie op het totale gewicht op de fundering lijkt een zware daktuintoepassing zonder fundering- en constructieaanpassing niet haalbaar.
  • Mogelijke verzwaringen
    Verzwaren van het dak is zeer ingrijpend. Het toepassen van lichte daktuinen behoort tot de mogelijkheden zonder ernstige constructieve aanpassingen aan te brengen.
  • Daktuintoepassing
    Alleen lichte daktuinen, denk aan een ecologisch of sedumdak, zijn toepasbaar op dit daktype. Een alternatief is om het dak, als het niet te hoog gelegen is, te laten overgroeien met klimplanten vanaf de grond.

Beton ter plaatse gestort

  • Opbouw
    De opbouw van het dak bestaat uit ter plaatse gestort beton met hierop isolatie en bitumineuze dakbedekking. Er zijn ook toepassingen denkbaar met isolatie onder het dak of boven de dakbedekking.
  • Draagconstructie van het dak
    Over het algemeen is deze opbouw aanwezig bij gestapelde bouw en bestaat de draagconstructie van het dak uit betonnen gevels. Gezien de zeer geringe invloed van het gewicht van de dakconstructie op het totale gewicht op de fundering zijn in eerste instantie geen funderingsproblemen te verwachten.
  • Mogelijke verzwaringen
    Over het algemeen is de wapening in de vloer ontworpen op de situatie zodat er normaliter niet veel reserve in de vloer aanwezig is. Verzwaringen kunnen bestaan uit het aanbrengen van een extra gewapende druklaag. Om een goede hechting tussen de druklaag en de bestaande vloer te krijgen moet deze opgeruwd worden en worden voorzien van een hechtlaag.
  • Daktuintoepassing
    Alleen lichte daktuinen, denk aan een ecologisch of sedumdak, zijn toepasbaar op dit daktype zonder extra verzwaringen. Na versteviging van de constructie zijn andere typen daktuinen mogelijk.

Beton, prefab

  • Opbouw
    De opbouw van het dak bestaat uit prefab betonplaten met hierop isolatie en bitumineuze dakbedekking. Er zijn ook toepassingen denkbaar met isolatie onder het dak of boven de dakbedekking. Er is een veelvoud van toepassingen in de markt beschikbaar.
  • Draagconstructie van het dak
    Over het algemeen is deze opbouw aanwezig bij gestapelde bouw en bestaat de draagconstructie van het dak uit betonnen gevels. Gezien de zeer geringe invloed van het gewicht van de dakconstructie op het totale gewicht op de fundering zijn in eerste instantie geen funderingsproblemen te verwachten.
  • Mogelijke verzwaringen
    Over het algemeen hebben deze daken nog enige extra draagkracht. Verzwaringen kunnen bestaan uit het aanbrengen van een extra gewapende druklaag. Om een goede hechting tussen de druklaag en de bestaande vloer te krijgen moet deze opgeruwd worden en worden voorzien van een hechtlaag.
  • Daktuintoepassing
    Alleen lichte daktuinen, denk aan een ecologisch of sedumdak, zijn toepasbaar op dit daktype zonder extra verzwaringen. Na versteviging van de constructie zijn ook andere typen daktuinen mogelijk.

Trefwoorden

-----