Regelgeving groene daken

Welke daktuin kan zonder vergunning worden aangelegd?

In principe zijn extensieve daktuinen (niet toegankelijke daktuinen) vergunningsvrij. Een ecologische daktuin, een sedum- of een grasdak kan zonder vergunningen worden aangelegd.

Ten aanzien van de veiligheid zijn wel twee zaken van belang.

1. Met name grasdaken kunnen in de zomer brandgevaarlijk zijn. Bij de aanleg van een grasdak moet dus goed gekeken worden naar mogelijke brandgevaarlijke situaties (bijvoorbeeld ramen en deuren die grenzen aan de daktuin).
2. Een tweede punt is of het bestaande dak het extra gewicht van een daktuin aankan (zie Is mijn dak geschikt?).

Als een kijkdaktuin is aangelegd die op een van deze punten onveilig is, kan de gemeente alsnog achteraf ingrijpen om de onveilige situatie te beëindigen. Ook bij extensieve daktuinen kunt u dus het beste van tevoren met de gemeente overleggen over de veiligheid.

Welke regels kom je tegen bij het aanleggen van een daktuin?

Toegankelijke daktuinen zijn, afhankelijk van de situatie, bouwvergunningplichtig. Wanneer het gebruik van het dak wijzigt van een niet voor mensen toegankelijk dak naar een toegankelijke daktuin, worden er andere eisen gesteld aan het dak. De volgende drie zaken moeten geregeld worden voordat u een daktuin kunt aanleggen.

1. Bestemmingsplan
   Dakgebruik is vaak niet apart bestemd. Het dak is onderdeel van het gebouw en een gebouw moet gebruikt worden conform de bestemming en de daarbij horende voorschriften. Het gebruik van het dak voor een daktuin is op zichzelf niet strijdig met de bestemming 'Woning', 'Woongebouw' of 'Kantoor', noch met planvoorschriften voor het gebruik van gebouwen. Als iemand zijn dak wil gaan gebruiken als daktuin, heeft hij een toegang tot het dak nodig, hekwerken en vaak ook privacyschermen.
   Deze bebouwing is óf rechtstreeks toegelaten in de voorschriften in het bestemmingsplan óf pas mogelijk na vrijstelling. Dit laatste komt veruit het meeste voor. Dit houdt een vrijstelling in van de in het plan gegeven maximum bouwhoogte. Als een dakopbouw en het hekwerk en schermen de maximale bouwhoogte niet overschrijden, is deze bebouwing zonder meer toegelaten. Tijdens deze vrijstellingsprocedure van de bouwhoogte in het bestemmingsplan kunnen derden bezwaren indienen, die door de overheid worden beoordeeld. In bestemmingsplannen of in beleidsnota’s van de gemeente is nog geen beleid opgenomen over het verlenen van vrijstellingen voor daktuinen. Om toepassing van daktuinen in de toekomst te bevorderen, zou de gemeente hiervoor beleid kunnen ontwikkelen.
2. Bouwvergunning
   Het maken van een toegankelijke daktuin (dat wil zeggen een dakterras: een voor mensen toegankelijk deel dat als woonfunctie wordt gebruikt) is – afhankelijk van de situatie – bouwvergunningplichtig. Het maken van een toegang tot het dak door een gevelwijziging of het plaatsen van een dakopbouw en het aanbrengen van hekwerken zijn bouwvergunningplichting. Bouwvergunningplichtige bouwwerken worden getoetst aan het Bouwbesluit, Bouwverordening Amsterdam, bestemmingsplan en redelijke eisen van welstand.
   Voor een bouwvergunning moet een plan worden ingediend bij de gemeente. Een normale bouwvergunningsprocedure duurt ongeveer drie maanden. Wanneer ook een vrijstellingsprocedure van het bestemmingsplan moet worden doorlopen, kan dit langer zijn. In gebieden die beschermd stadsgezicht zijn, zoals de binnenstad van Amsterdam, en voor monumentale gebouwen zal het toepassen van een daktuin gevoeliger liggen.
3. Burgerlijk Wetboek
   In het Burgerlijk Wetboek worden algemene zaken geregeld over het Burenrecht. Deze regels gaan onder meer over erven en tuinen, maar gelden ook voor daktuinen en geven duidelijkheid aan buren over wat onderling de rechten en plichten zijn. Een aantal zaken zijn voor daktuinen van belang. Hoe voorkomt u aantasting van de privacy? Hoe hoog en op welke afstand kunt u bijvoorbeeld erfafscheidingen en daktuinen bouwen? En: hoe regelt u eigendomsverhoudingen tussen buren?
   Bij het bouwen van een daktuin kunt u aantasting van de privacy van de buren voorkomen door op voldoende afstand de daktuin aan te leggen en inkijk in de (dak)tuinen van de buren te voorkomen door bijvoorbeeld dichte tuinschermen. Over het algemeen geldt dat erfafscheidingen niet hoger mogen zijn dan 2 meter. Als u dichter dan 2 meter bij een erfgrens bouwt, dan mag een scherm niet doorzichtig zijn in verband met de privacy. Als de daktuin op het dak van de buren wordt aangelegd moeten de afspraken schriftelijk worden vastgelegd, bij voorkeur bij een notaris. In het Burgerlijk Wetboek wordt gesproken over erfdienstbaarheid, waarbij de eigenaar van het dak toestemming geeft aan de buren om het dak te gebruiken. In een overeenkomst kunnen zaken geregeld worden over een vergoeding voor het gebruik van het dak en onderhoudsverplichtingen.

Aanbevelingen

• overleg direct met uw buren over de daktuin om bezwaren later te voorkomen;
• vraag bij de gemeente na hoe zij omgaat met vrijstellingen voor daktuinen in het bestemmingsplan;
• bouw een dakterras altijd terugliggend ten opzichte van de straat in verband met welstandseisen;
• houd voldoende rekening met privacy van buren: let op inkijk, afstand tot de erfgrens en daglichttoetreding;
• maak goede afspraken over het gebruik van het dak van buren en leg deze afspraak schriftelijk vast bij bijvoorbeeld een notaris.