Meepraten met de gemeente

Er waren begin dit jaar zevenduizend buurtbewoners en ondernemers uitgenodigd voor een inspraakavond over het Rembrandtsplein. In de Boekmanzaal in het stadhuis stonden de koffie en thee klaar. Enkele ambtenaren en journalisten drentelden rond. Het wachten was op de insprekers. Twee kwamen er die avond: een ondernemer en een bewoner.
Zo'n uiterst magere opkomst is geen uitzondering bij inspraakavonden. 'Dat is dus geen goede manier om Amsterdammers bij het bestuur te betrekken', vertelt bestuursadviseur Guus Schokker. 'Bovendien praten de mensen die komen vaak over procedures en minder over de inhoud.'
Het college van B&W wil hier verandering in brengen door het inspraak- en participatiebeleid aan te passen. Het college heeft hiervoor een voorstel gemaakt, dat uit drie delen bestaat: een vernieuwde inspraakverordening, een Burgerinitiatief en een krachtige impuls aan interactieve beleidsvorming. De gemeenteraad zal zich er naar verwachting begin volgend jaar over buigen.

Minder belanghebbenden

In de vernieuwde inspraakverordening krijgt het college de mogelijkheid om de kring van belanghebbenden te beperken tot betrokkenen uit een bepaald deel van de stad. Hoe groot dat deel van de stad is, wordt per onderwerp bepaald. 'Vaak zal dit artikel niet worden gebruikt', aldus Schokker. 'Een stedelijke regeling over bijvoorbeeld Koninginnedag gaat iedere Amsterdammer aan. Dus is iedereen belanghebbende.'
Ook zal er in een aantal gevallen geen inspraak meer zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij kleine wijzigingen, bij interne organisatieveranderingen en bij een besluit dat voortvloeit uit een besluit waarover al inspraak is geweest.
Voor de duidelijkheid: de inspraakverordening heeft alleen betrekking op stedelijke en grootstedelijke projecten. Projecten van stadsdelen vallen onder de inspraakverordening van het betreffende stadsdeel. Ook het spreekrecht bij raadscommissie valt niet onder deze verordening.

Interactief werken

Omdat het college de klassieke, wettelijk voorgeschreven inspraak niet voldoende vindt, wil de gemeente het interactief werken een krachtige impuls geven. Schokker: 'Interactief werken betekent dat ambtenaren de omwonenden en belanghebbenden al in een vroeg stadium bij de ontwikkeling van de plannen of het beleid betrekken. Interactief werken is een proces waarbij ambtenaren vanaf het begin de kennis en ideeën benutten van betrokkenen Amsterdammers.'
Niet ieder onderwerp leent zich voor een interactieve aanpak. Grofweg kun je zeggen: hoe ingewikkelder het project, hoe noodzakelijker het is. Maar, er moet wel iets te bespreken zijn. Als er geen ruimte voor alternatieven is, dan heeft interactief werken geen zin.'

Goed voorbeeld

Een goed voorbeeld is de herinrichting van de Wibautas, tussen mr. Visserplein en het Amstelstation. 17.500 omwonenden zijn benaderd om deel te nemen aan het interactieve project. Er zijn wandelingen, lezingen en rondetafelgesprekken met bewoners gehouden. In drie werkateliers hebben deelnemers drie verschillende inrichtingsplannen opgesteld, zodat alle problemen en invalshoeken boven tafel kwamen. Deze fase eindigde met een slotdebat. Veertig deelnemers uit de werkateliers namen plaats in een klankbordgroep totdat het masterplan was vastgesteld.
Schokker is een voorstander van deze manier van werken: 'De kwaliteit van het plan wordt beter, want je haalt deskundigen uit de buurt aan tafel. Hopelijk creëer je zo ook meer draagvlak.'

Burgerinitiatief Het college van B&W heeft een conceptverordening opgesteld waarin iedere Amsterdammer vanaf 16 jaar de mogelijkheid krijgt een onderwerp op de agenda van de gemeenteraad te plaatsen. Dit Burgerinitiatief moet worden ondersteund door één procent van de opkomst bij de laatste gemeenteraadsverkiezing. Voor deze periode komt dat neer op zo'n 2700 handtekeningen. Min of meer gelijktijdig hebben politiek geïnteresseerde Amsterdammers het Amsterdams Initiatief bedacht. Dit is een Burgerinitiatief gekoppeld aan een referendum. Ook hier kan een burger een onderwerp op de raadsagenda plaatsen. Wijst de raad het idee af, dan kan de burger meer handtekeningen verzamelen en een referendum laten organiseren. Het college van B&W beraadt zich over beide plannen. Kijk ook op: www.amsterdamsinitiatief.nl.