Vóór preventieve wapencontroles

In Nederland zijn naar schatting tussen de 85.000 en 125.000 illegale vuurwapens in omloop. Alarm- en gaspistolen niet meegeteld. Jaarlijks worden er zo'n 25.000 verhandeld voor prijzen tussen de zevenhonderd en negentienhonderd euro. Volgens het Ministerie van Justitie is de helft van deze wapens in omloop in het drugscircuit. Populair is het wapentuig verder bij overvallers en bij veel jonge, nieuw aangekomen Antillianen.
Sinds 1 september mag de Rotterdamse politie preventieve wapencontroles houden, waaronder fouilleringen. Iedere burger kan door de politie worden staande gehouden. Daarvoor moet de burgemeester wel eerst voor een bepaalde periode een veiligheidsrisicogebied aanwijzen. Ook Amsterdam overweegt over te gaan tot preventieve controles, niet verwonderlijk op de Wallen en in een gebied in Zuid-Oost. In de gemeenteraad tekent zich een meerderheid af voor invoering van deze maatregel. De tegenstanders willen waarborgen tegen wat 'willekeur' wordt genoemd. Blijkbaar is er weinig vertrouwen in het oordeelsvermogen van de politie.

Het werkt!

In Rotterdam hebben ze al ervaring opgedaan met deze maatregel. Er waait er een andere politieke wind. Anne Geelof, woordvoerder van de politie Rotterdam-Rijnmond, kan er enthousiast over vertellen. 'Wij zijn vorig jaar begonnen met aanhouden van mensen die de Tarwewijk/Millinxbuurt in- of uitwilden', zegt hij, 'maar de rechter bepaalde dat dit niet rechtmatig was. De Tweede Kamer heeft dit opgepakt en ervoor gezorgd dat er nu een wet is die willekeurig preventief aanhouden, onder bepaalde voorwaarden, mogelijk maakt. Dat gaat dus een stuk verder dan de Opiumwet, die aanhouden onder veel striktere voorwaarden toestond. En het werkt!'
De vraag is natuurlijk voor hoe lang? Als je iemand zijn wapen afneemt, koopt hij dan niet gewoon een ander?
Geelof: 'Mensen die de wet overtreden komen vast te zitten. Deze acties doen we in nauw overleg met de Officier van Justitie, daardoor krijgt een overtreding meteen een vervolg. Dat maakt dit middel zo effectief. Als je mensen die met een doorgeladen pistool op zak lopen opsluit, wordt de stad veiliger. En als zo iemand na vrijlating opnieuw wordt gepakt met een wapen zal de rechter daar niet blij mee zijn.'
Maar hoe reageren de mensen op straat? 'Heel positief. Men ziet de effecten. Op en rond de West-Kruiskade is hier een gezellige multiculturele samenleving met eethuisjes, islamitische slagers en allemaal leuke winkels. Maar die straat heeft jarenlang de ellende ondervonden van drugshandel die open en bloot plaatsvond. We zijn daar met een gerichte actie bezig om randfiguren weg te jagen met gebiedsontzeggingen voor 24 uur. Als politie kunnen we de problemen nu echt aanpakken. Wie niet luistert mag mee naar het bureau. We kregen meteen een rollade bezorgd op het bureau, van een slager uit de straat."
Veel wapenbezit hangt volgens de politie samen met handel in drugs. Die vindt niet altijd op straat plaats, maar bijvoorbeeld ook in kroegen. 'Dat is de volgende stap', zegt Geelof, 'café's op vuurwapens onderzoeken.'

Amsterdammers voor preventief aanhouden Het Amsterdams Bureau voor Onderzoek en Statistiek ondervroeg 438 Amsterdammers. 65% is voor, 28% tegen en 7% heeft geen mening. De meningen hangen samen met politieke voorkeuren, VVD-, PvdA- en CDA-stemmers zijn meestal voor, GroenLinks stemmers tegen toepassing in Amsterdam. De verwachting van de voorstemmers is dat de stad veiliger wordt. Tegenstemmers zijn bang voor schending van de privacy. Anderen vrezen dat bepaalde bevolkingsgroepen eruit worden gepikt bij politieacties.

Acties in de Millinxbuurt Bij zes acties hield de Rotterdamse politie in de Tarwewijk/Millinxbuurt, die kampt met drugscriminaliteit en verloedering, 110 mensen aan. Daarbij werden aangetroffen: 6 doorgeladen vuurwapens 2 namaakvuurwapens een alarmpistool een luchtbuks 60 messen een samoeraizwaard 7 wapenstokken een ploertendoder een boksbeugel 3 honkbalknuppels 3 buisjes CS-gas en 200 gram drugs