'Hulpverlenen is soms ook even niets doen'

Goed nieuws man, geweldig man. De Geus beantwoordt een telefoontje. Dat was Menoche, mijn eerste cliënt bij Nieuwe Perspectieven. Hij heeft zich aangemeld bij de luchtmobiele brigade.

Op het programma staat vandaag een presentatie aan agenten in opleiding op bureau Linnaeusstraat. De Geus en zijn collega Hüseyin Berber zetten met ouderwetse flappen de werkwijze van Nieuwe Perspectieven uiteen. De agenten kunnen jongeren met meervoudige problemen of meerdere politiecontacten aanmelden bij Nieuwe Perspectieven. Gaat de jongere akkoord met begeleiding dan brengt hij of zij samen met de hulpverlener zijn leven in beeld. Hoe is zijn justitiële staat van dienst? Hoeveel geld geeft hij uit en hoe komt hij daaraan? Hoe is de gezinssituatie? Wie zijn zijn vrienden? Gaat hij naar school? Wat doet hij in zijn vrije tijd en welke personen kunnen hem helpen? Vervolgens stelt hij doelen voor de toekomst. Vanaf de eerste dag wordt op praktische wijze aan die doelen gewerkt. Weer naar school, leren telefoneren, op zoek naar een bijbaantje, of lid worden van een sportvereniging. De eerste tien weken is de begeleiding zeer intensief. Dan moet de boel op de rails staan. In de negen maanden die volgen gaat de hulpverlener bij de jongere, diens netwerk en de politie na of alles nog goed gaat.

Zonder jointje

Terug op het onderkomen aan het Obiplein, loopt Khalid, officieel geen cliënt meer, even binnen om een paar telefoontjes te plegen. Khalid meldde zich vanuit de jeugdgevangenis Het Nieuwe Lloyd zelf aan bij Nieuwe Perspectieven. Met vijfendertig politiecontacten, waaronder diefstal met geweld en straatroof, voldeed hij aan de criteria. Inmiddels is hij al veertien maanden niet meer in aanraking geweest met de politie. Ook een bijbaantje heeft hij gevonden. Wat heet, hij heeft er al heel wat baantjes opzitten. Hij werkt nu bij een sloopbedrijf. Blijft over school. Khalid wil per se meubelmaker worden. Hij belt nu alle scholen op dit gebied, maar zijn schoolverleden helpt niet erg mee.

In de middag volgt een bezoek aan de crèche waar Laura vier maandagen meeloopt om uit te vinden of werken met kinderen wel zo leuk is als ze denkt. De crècheleidster prijst Laura. Stagiaires zijn meestal afwachtend, maar Laura doet vanaf het begin af aan mee. Laura hoort het stil maar stralend aan. Buiten vertelt ze liefdevol over het jongetje dat steeds zijn eigen wangen aait. Dat komt omdat zijn vader dat altijd bij hem doet. Kots en kwijl kunnen haar echter minder bekoren. Laura, vijftien jaar, is bij Nieuwe Perspectieven aangemeld door de leerplichtambtenaar. Ze kwam niet meer op school. Maar er bleek meer aan de hand. Ze gebruikte harddrugs en heeft weinig zelfvertrouwen. Ze gaat nu naar het PPI, een school om te wennen aan de structuur en kennis te maken met verschillende beroepen. De harddrugs zijn inmiddels afgezworen, de softdrugs niet. De middagpauze is voorbij. Laura gaat terug naar de crèche waar ze het tot half zes zonder jointje moet stellen. En dat valt niet mee. De Geus spreekt met haar af voor komende woensdag. Dan gaan ze sollicitatiegesprekken oefenen.

Gewoon leven

De Geus, vroeger werkzaam in de jeugdgevangenis, is blij met de aanpak van Nieuwe Perspectieven waarbij de cliënt centraal staat. Ik maak te vaak situaties mee waar alle partijen aan tafel zitten behalve de jongen of het meisje waar het om gaat. De populaire harde aanpak ziet hij als een uiterste middel. Er zijn wel jongeren die bewust kiezen voor de zware misdaad, het geld, de vrouwen en de autos. Of jongeren die zeggen, ik doe dit tot mijn 18de. Dan zijn de straffen laag en de opbrengsten groot. Maar de jongeren die hier komen willen graag een gewoon leven. Het criminele gedrag heeft een oorzaak. De Geus schetst de meest schrijnende thuissituaties. Kinderen die met zijn tienen gedumpt worden bij Surinaamse omas. Criminele gezinsleden, huiselijk geweld en incest. Gezinnen waar een goedwillende hulpverlener absoluut niet binnen komt, gezinnen waar men slechts schreeuwend communiceert of gezinnen waar juist niets wordt gezegd, waar volledige apathie heerst. Ieder huisje heeft zijn kruisje. Bij Nieuwe Perspectieven benoemen we die kruisjes maar we lossen ze niet per se op. Dat is vaak ook niet mogelijk. Wij richten ons op de cliënt en helpen hem of haar een weg te vinden naar een betere toekomst.

Niks zwaar werk

Met succes. Volgens de cijfers verlaat ruim zeventig procent van de cliënten Nieuwe Perspectieven met een positief resultaat. Maar het eindpunt is slechts een momentopname en het resultaat kwetsbaar. Het is net een soap. Vandaag dit, morgen dat. Jongeren moeten die nieuwe situaties en problemen het hoofd kunnen bieden en bijvoorbeeld zelf de weg naar het arbeidsbureau weten te vinden. Daarom geef ik ook niet altijd gelijk de antwoorden. Hulpverlenen is soms ook even niets doen. Veel jongens en meisjes kom ik tegen in het uitgaanscircuit. Dan hoor je van alles, vaak gaat het ook goed met ze. Maar het is inderdaad een kwetsbaar evenwicht. Daarom is dat netwerk zo belangrijk. Een buurman, een meester van vroeger, mensen die stabiel zijn. Anders blijft het los zand.

Khalid komt even gedag zeggen. Hij heeft een intakegesprek geregeld voor aanstaande woensdag bij een meubelvakschool in Amsterdam West. De Geus complimenteert hem. Van onder zijn pet lichten Khalids ogen op. Prachtig toch, niks zwaar werk. Als je die kinderen ziet stralen, dat is onbetaalbaar.

The continuing story of Khalid Khalid is op gesprek geweest bij de meubelvakschool. Zonder succes: de school is vol. Hij zal dit melden bij de leerplichtambtenaar. De Geus vindt het tijd voor een interventie: Khalid is gemotiveerd en heeft zelf veel ondernomen. Ik ga nu overleggen met de leerplichtambtenaar. Het alternatief Centrum Vakopleiding, een opleiding met baangarantie blijkt te duur: 14.682 euro. De leerplichtambtenaar zoekt nu voor Khalid een meer algemeen oriënterende opleiding.

The continuing story of Laura De afgesproken sollicitatietraining op woensdag is niet doorgegaan. Laura is twee dagen niet verschenen bij PPI. Donderdag belde Laura De Geus voor een afspraak. Uit het gesprek blijkt dat zij geslagen is door haar vader. Hij had haar betrapt in de box waar ze met vrienden aan het blowen was.

1,2 miljoen euro Om criminaliteit, overlast, agressie en geweld in Amsterdam de komende jaren beter aan te pakken, trekt het college ruim 1,2 miljoen euro uit. Dit blijkt uit het Vernieuwd Programma Aanpak Agressie en Geweld waar het College eind vorige maand mee heeft ingestemd. De aanpak van huiselijk geweld, wapenbezit, jeugdcriminaliteit en alcoholmisbruik vormen de kern van de acties in het programma.