'Ik heb mijn scholen echt iets te bieden'

In het kort

"Eigenlijk zijn er veel overeenkomsten tussen het lesgeven aan kinderen en aan volwassenen. Volwassenen zijn vaak iets geraffineerder als ze je les willen saboteren. De trucjes van kinderen, daar kijk je zo doorheen. Maar iedereen wil leren, en het geeft veel voldoening als je iets terughoort of -ziet van wat je verteld hebt."

"Eigenlijk zijn er veel overeenkomsten tussen het lesgeven aan kinderen en aan volwassenen. Volwassenen zijn vaak iets geraffineerder als ze je les willen saboteren. De trucjes van kinderen, daar kijk je zo doorheen. Maar iedereen wil leren, en het geeft veel voldoening als je iets terughoort of -ziet van wat je verteld hebt."

Nick van den IJssel (47) geeft sinds oktober les op twee Amsterdamse middelbare scholen. Hij is afkomstig uit de medische wereld, maar heeft ook veel ervaring met trainen. Daar deed hij zijn liefde voor het lesgeven op: "Ik gaf les aan analisten en artsen, en later ook directeuren en topmanagers. Er zijn altijd mensen die iets niet begrijpen. Vroeger had ik daar geen oplossing voor. Ik ben me toen gaan specialiseren: hoe maak ik dingen wèl duidelijk? Elk mens leert anders, heeft een ander besturingssysteem. Daar moet je rekening mee houden als je iemand iets wil leren." Vanwaar de overstap naar het middelbaar onderwijs? "Mijn laatste baan was bij een trainingsinstituut. Daar verdween al mijn creativiteit in de zak van de directeur. Nu komt dat in de hoofden van de kinderen terecht."

Dreigend lerarentekort aangepakt

"Dit schooljaar gaat het even goed, maar de komende jaren gaan honderden docenten met pensioen. In 2006 hebben we ruim zevenhonderd nieuwe leraren nodig in Amsterdam. Scholen, centrale stad, stadsdelen, lerarenopleidingen en vakbonden hebben de handen ineengeslagen om het dreigende lerarentekort aan te pakken", aldus Anton Ederveen, voorzitter van het Amsterdams Platform Onderwijsarbeidsmarkt (APO), waarin de diverse partijen zijn verenigd.
Het Amsterdamse basisonderwijs, waarin ruim vierduizend leraren werken, heeft in 2006 zo'n 430 full-time leraren extra nodig. Het voortgezet onderwijs (2200 leraren), komt 290 mensen te kort, zo blijkt uit recent onderzoek van het APO.

Twee miljoen

Ederveen: "Scholen geven extra begeleiding van zij-instromers en zijn ook bezig met experimenten om personeel anders in te zetten. Door anders te organiseren kunnen onderwijsassistenten een deel van het werk van leraren overnemen. Verder bemiddelen we bij woonruimte voor docenten, en willen we extra parkeervergunningen aan scholen verstrekken. En wethouder Oudkerk heeft een fors bedrag geregeld voor betere schoolgebouwen, zodat docenten een aantrekkelijker werkomgeving krijgen".
De APO-partners hebben afgesproken in 2004 extra leraren en onderwijsassistenten op te leiden. Het Amsterdams college van B&W heeft twee miljoen euro beschikbaar gesteld voor uitvoering van de plannen van het APO. "We hebben leraren in Amsterdam veel te bieden. Alle denkbare schooltypen en nationaliteiten zijn hier vertegenwoordigd. Scholen in Amsterdam doen veel aan begeleiding van nieuwe docenten. Als we ze nog een handje helpen, zoals met huisvesting, dan kunnen we nog meer leraren enthousiast maken voor lesgeven in Amsterdam. En we hebben natuurlijk Amsterdam zelf!", aldus Ederveen.

New generation

Van den IJssel geeft de vakken Verzorging en Welzijn & Zorg, en noemt zich onderdeel van de 'new generation' docenten. "Ik denk dat ik 'mijn' scholen echt iets te bieden heb, doordat ik zoveel andere werkervaring heb. Een meer individuele benadering van het kind bijvoorbeeld. Zo vraag ik aan een nieuwe klas: wie is de belangrijkste persoon in deze klas? De kinderen zeggen dan: u, meester. Dan zeg ik: maar wie moet hier een diploma gaan halen? Dan snappen ze dat zijzelf het belangrijkste zijn."
De kersverse docent doet mee aan het project Opleiden in de School, één van de projecten om het lerarentekort aan te pakken. Hij kon vanwege zijn ervaring meteen voor de klas komen. Een halve dag per week volgt hij vakken aan de lerarenopleiding. Binnen zijn twee scholen wordt hij bovendien intensief begeleid. Hij kreeg een coach aangewezen, een ervaren docente. Van den IJssel: "Ik werk op Montessori-scholen, en die hebben een andere aanpak. Mijn coach maakt me wegwijs en helpt me om te gaan met moeilijke situaties. Ze geeft me het vertrouwen dat ik op de goede weg zit, en zet me ook af en toe met mijn poten op de grond. Het hoeft nog niet perfect, ik zit nog volop in een leerfase."

Investeren in betere schoolgebouwen

De gemeente Amsterdam investeert tot 2008 zo'n 250 miljoen euro in achterstallig onderhoud en vervangende nieuwbouw van schoolgebouwen. Zo komen er vijf nieuwe vmbo-scholen, vijf nieuwe gebouwen voor speciaal onderwijs en drie vwo-gebouwen. Er komt onder andere een nieuwe vmbo/vwo school op IJburg, en een dependance van de Kingmaschool in Zuidoost. Wethouder Rob Oudkerk (Onderwijs): "Leerlingen èn leraren hebben recht op schone, inspirerende en veilige schoolgebouwen. Daarom steken we veel geld in het opknappen ervan. Met zoveel geld gaan we de komende jaren in Amsterdam echt een flinke inhaalslag maken. En dat is nodig ook." Met bovendien een bonus van 750.000 euro die het Amsterdams college van B&W beschikbaar heeft gesteld voor achterstandsscholen, heeft Oudkerk een eerste stap gezet in de richting van betere beloning van alle leraren in de grote steden. Deze bonus wordt via de schoolbesturen over de scholen verdeeld.