In het kort
Naar aanleiding van de foutieve berichtgeving over de Sociale Dienst door AT5 schreef wethouder Rob Oudkerk zijn column in de Sp!ts over de kracht van beelden ten opzichte van de werkelijkheid.
Naar aanleiding van de foutieve berichtgeving over de Sociale Dienst door AT5 schreef wethouder Rob Oudkerk zijn column in de Sp!ts over de kracht van beelden ten opzichte van de werkelijkheid.
Beelden of realiteit?
Toen ik nog lid van de Tweede Kamer was keek ik s' avonds regelmatig naar Den Haag Vandaag. Dat was soms een rare gewaarwording. Niet zelden moest ik me achter de oren krabben of ik wel wakker was geweest die dag of niet toch misschien mijn broer -ik ben enig kind- die dag in Den Haag was geweest. De vijf of zes minuten beeldverslag van zo'n debatje gaven vaak een volstrekt ander beeld dan Minister en Kamerleden er aan hadden overgehouden. In het begin wond ik me daar nog wel es over op. Na een jaar begon ik te leren dat beeldvorming vele malen belangrijker begon te worden dan de realiteit.
Toen ik in de parlementaire enquêtecommissie Bijlmerramp zat en tijdens een verhoor absoluut niet meer wist wat ik moest vragen -en er dus een stilte viel- las ik de volgende dag in de krant dat ik een betekenisvolle stilte liet vallen en me daarmee ontpopte als grootinquisiteur. Nooit meer van dat beeld afgekomen.
De huidige beeldvorming rondom Herman Heinsbroek: ik ben er rotsvast van overtuigd dat heel wat beelden over deze nieuwe Minister voortkomen uit een papegaaiencircuit dat elkaar dagelijks natettert over meer van hetzelfde. Het opknopen van Melkert na zijn inderdaad beschamende optreden tijdens het lijsttrekkersdebat op 6 maart: van de hemel ingeschreven creatief en strategisch politicus tot het beeld van iemand die er niks van kon. Het hele kabinet Kok: van laaiend enthousiaste kritieken en een groot vertrouwen binnen enkele maanden gedegradeerd tot een zootje ongeregeld dat geen verstand heeft van wat er in de maatschappij gaande is. Het beeld van Guus Hiddink: van een -inderdaad- begenadigd coach die zijn jongens tot het onmogelijke kan motiveren tot geschikt en bekwaam om Korea als politiek leider te gaan besturen. Het is soms echt van de zotte.
Nou ben ik de laatste die de boodschapper- de pers- de schuld wil geven van het ontstaan van valse beelden. Er zit -zeker in de politiek- soms een onnavolgbaar mechanisme in dit soort processen. Van nul tot afgod: van querulant tot groot staatsman en vice versa: onvoorspelbaar en onvoorstelbaar. Maar goed: dat gaat allemaal over personen en dat maakt het maatschappelijk minder essentieel. Sterker: als politicus moet je daar tegen kunnen. Veel ernstiger is het als het om feiten gaat die door beelden worden neergesabeld en dan moeilijk te corrigeren zijn.
Gisteren had ik zelf zo'n akkefietje. De plaatselijke televisiezender berichtte in haar belangrijkste nieuwsitem over een rapport dat geschreven was over de sociale dienst in het rampjaar 2001. Het jaar waarin de Minister ingreep in de sociale Dienst Amsterdam en een wethouder zijn biezen pakte vanwege de problemen bij die dienst. Dat rapport was natuurlijk niet positief. Oud nieuws dus. Maar het werd gepresenteerd alsof het om de huidige situatie ging- anno augustus 2002. Nou is er -ook nu nog- veel aan te merken op die Sociale Dienst, maar er wordt knoeperhard gewerkt om dat tij te keren. En dat lijkt nu echt te gaan lukken. Door in het nieuws nu een rapport over 2001 te presenteren alsof het gaat om het heden is uitermate onzorgvuldig. Waarom vind ik dat ernstig? Niet omdat ik nu verantwoordelijk wethouder ben. Ik moet er maar tegen kunnen. Maar voor al die honderden medewerkers die na soms jaren en jaren ellende nu hun stinkende best doen om er echt iets van te gaan maken en dit terugzien op het nieuws, terwijl ze weten dat de realiteit al anders, is het demotiverend. Werkt het -zie-je-wel-het-maakt-toch-niks-uit-wat-je-doet-gedrag in de hand. Voor hen spring ik in de bres als beelden -valse beelden- de realiteit verdringen. Beelden: ze horen bij Madame Tussaud.